Vinden van opdrachten én opdrachtgevers voor praktijkgerichte programma’s

Steeds meer scholen voeren praktijkgerichte programma’s voor de tl en havo in. Leerlingen werken daarin aan praktische opdrachten in samenwerking met- of in opdracht van bedrijven en maatschappelijke instellingen. Maar, hoe vind je die opdrachten? En hoe kom je in contact met opdrachtgevers die passen bij jouw school? Dat is best een uitdaging, zeker als je van nature geen netwerker bent. Dit artikel helpt je om snel tot inspirerende opdrachten en opdrachtgevers te komen.

— geschreven door Ryco Wolbers

Allereerst: besef goed wat jouw school en programma te bieden hebben. Dat helpt je om je beter te verplaatsen in de belevingswereld van bedrijven en verlaagt mogelijk de mentale drempel om contact te leggen. Je komt als school namelijk niet alleen ‘iets halen’.

Veel bedrijven staan te springen om samen te werken. Ook al staan leerlingen in het voortgezet onderwijs voor bedrijven nog ver van een toekomst als medewerker (anders dan een stagiair vanuit het mbo/hbo/wo). Organisaties beseffen door de krappe arbeidsmarkt ook dat ze een verantwoordelijkheid hebben om jongeren vroeg kennis te laten maken met hun branche. Daarnaast zien ze het als kans om jongeren te binden aan de regio én om jongeren te betrekken bij hun vraagstukken – een doelgroep die ze anders moeilijk bereiken. Kortom: je hebt als school echt iets te bieden.

Voordat je bedrijven benadert, is het handig om een aantal zaken scherp te hebben. Dit maakt het benaderen en aanspreken van bedrijven makkelijker.

Welk (type) bedrijf zoek je? Door kaders te stellen kun je gemakkelijker bedrijven vinden. Ik denk vaak in twee richtingen: wat zijn de grote werkgevers in de regio en met welke branche wil ik leerlingen kennis mee laten maken. Hierbij houd ik altijd in mijn achterhoofd dat ik leerlingen een divers aanbod aan opdrachtgevers wil bieden, zodat het programma sterker bijdraagt aan loopbaanoriëntatie.
Wat moeten leerlingen leren? Aan welke eindtermen moet de opdracht bijdragen. Wat moeten leerlingen leren of oefenen?
Wat zijn mogelijke opdrachten? Voorbeelden geven helpt enorm bij het eerste contact. Zo kunnen organisaties een beter beeld vormen van wat je vraagt. Vaak ontstaat de definitieve opdracht pas in het gesprek, maar een goed voorbeeld opent de deur.
Wat is de tijdsinvestering voor de opdrachtgever? Wees duidelijk over tijd en planning. Zo kan een organisatie makkelijker inschatten of deelname haalbaar is.

Op-Scherp-Scrapheap-challenge-vinden-van-onderdelen

Grote werkgevers in de regio: De grote spelers ken je misschien al, of anders kun je collega’s of kennissen om tips vragen. Grote organisaties kunnen vaak makkelijker tijd vrijmaken.
Zoek op branche of type bedrijf: Ik werk het liefst met Google Maps om bedrijven in een bepaalde branche te vinden. Zoek bijvoorbeeld op “reclamebureau” en kijk op de kaart welke bedrijven in de buurt zitten. Wil je breder zoeken? Gebruik dan ook ChatGPT, bijvoorbeeld met deze prompt: “Voor praktijkgericht programma [x] zoek ik potentiële opdrachtgevers. Ik zoek bedrijven en organisaties in de media en reclamebranche, met minimaal 10 werknemers in de omgeving van [plaatsnaam].”
Lokale netwerken en bedrijvenverenigingen: Het kan helpen om breder te zoeken en je te laten inspireren door wat je tegenkomt. Bedrijvenverenigingen, ondernemersnetwerken, bedrijfsverzamelpanden of bedrijventerreinen hebben vaak een pagina met aangesloten bedrijven, zo kom je snel tot een lijst met potentiële partners. Vaak heeft de gemeente een pagina waarop deze netwerken verzameld staan.
Regionaal nieuws: De regionale krant of nieuwssites zijn een goede bron van inspiratie. Let niet alleen op artikelen, maar ook op advertenties.

Zoals genoemd, is het waardevol om zelf met voorstellen voor mogelijke opdrachten te komen. Drie korte uitgewerkte ideeën zijn vaak al genoeg. Deze kun je vaak snel bedenken op basis van het bedrijf en de eindtermen. Zoek je inspiratie?, Bekijk dan de nieuws- of blogpagina van het bedrijf. Of google het bedrijf en klik op de tab “Nieuws” om recente ontwikkelingen te vinden.

Wil je dit proces versnellen? Gebruik dan wederom ChatGPT: Upload het examenprogramma en geef een lijst met bedrijven (inclusief links naar hun websites). Gebruik vervolgens deze prompt:

“Kun je per bedrijf in deze lijst vijf passende opdrachten bedenken voor leerlingen in leerjaar [x] binnen het praktijkgerichte programma [x]? Verzin daarbij steeds twee opdrachten waarbij het perspectief van jongeren expliciet wordt ingezet: [Bedrijf A + link], [Bedrijf B + link], etc.”

Eventueel kun je specificeren aan welke eindtermen dit moet voldoen. Ik vraag vaak ook om opdrachten gericht op het perspectief van jongeren, omdat dit voor bedrijven aantrekkelijk is. Let echter op dat je leerlingen voldoende variatie in opdrachten en doelgroep biedt.

Op-Scherp-Hogeland-College-gereedschapsbord

Goed voorbereid? Dan is het tijd voor actie. En ja: de beller is sneller.

Telefonisch contact werkt nog steeds het beste. Je kunt toelichten wat je zoekt, ideeën uitwisselen, en je komt sneller bij de juiste persoon uit. Koude mails laten organisaties vaak liggen. Vaak wordt je tijdens het bellen alsnog gevraagd een mail te sturen, maar nu is de kans groter dat hier wel iets mee gedaan wordt. Benoem daarin het volgende:

Wat het nieuwe vak inhoudt en waarom je het aanbiedt.
Waarom je deze organisatie benadert en welke opdracht(en) je in gedachten hebt.
Wat het de opdrachtgever kost qua tijd (wanneer de contactmomenten zijn, wat tijdens deze momenten van hen verwacht wordt, en hoeveel tijd het ongeveer kost).
Wat het oplevert voor de organisatie.
Sluit af met het verzoek voor een afspraak om alles verder door te spreken.

Geen match? Vraag vooral: “Wie in jullie netwerk zou dit wél interessant kunnen vinden?”

Is het contact gelegd en is er interesse? Dan volgt vaak een kennismaking op locatie. Ga vooral met een open houding het gesprek in en je komt samen ongetwijfeld tot een inspirerende opdracht. Opdrachtgevers vinden hoeft dus geen ingewikkeld proces te zijn. Met een helder verhaal, een paar concrete ideeën, enthousiasme en een goed telefoontje gaat het je zeker lukken.